ÇFARE JANE PROTEINAT DHE PERSE JANE KAQ TE RENDESISHME
July 11, 2017
0 comments
Share

ÇFARE JANE PROTEINAT DHE PERSE JANE KAQ TE RENDESISHME

Proteina eshte nje nga tre makronutrintet (makroushqyesit) qe perdor trupi per energji. Keto makroushqyes jane proteinat, karbohidratet dhe yndyrnat.
Nga ana shkencore, proteina eshte nje seri aminoacidesh te lidhura se bashku ne nje zinxhir. Fijet qe i mbajne keto aminoacide se bashku njihen si fijet peptide. Amino acidet jane burimi i pare per nitrogjen ne trup. Pasja e nje barazpeshe te mire nitrogjeni ne trup eshte thelbesore per rritjen dhe riparimin e muskujve.

Pervecse per funksionin e saj te rritjes se muskulit, proteina sherben gjithashtu:

• Per te mbajtur te barazpeshuar PH ne gjak.
• Per te ruajtur perberjen e muskulit gjate dietave apo mosngrenies.
• Si nje burim energjie kur nuk ka karboidrate prezent.
• Ndertimin dhe mbajtjen ne nivel te hormoneve.
• Per zhvillimin e reaksioneve kimike.
• Te ndihmoje sistemin imunitar te funksionoje ne rregull.
• Per rregullimin e barazpeshes se rrjedhjeve te lengjeve te trupit.

PROTEINAT DHE RRITJA E MUSKULIT

Nese rritni nivelin e marrjes se proteinave, ndersa jeni ne nje program trajnimi, kjo ndihmon per te rritur masen muskulore. Trupi i njeriut eshte ne nje gjendje te vazhdueshme “kthim proteinash”. Perberja e muskulit ne vazhdimesi riparohet dhe zevendesohet. Per te maksimizuar kete riparim, ju duhet te mbani nje barazpeshe pozitive te nitrogjenit.

Kur ju merrni me pak se ç’duhet proteina, ju e hutoni organizmin tuaj. Kjo, pasi ka shume pak materiale me te cilat mund te punoje dhe nuk mund te riparoje gjithcka qe ka nevoje per riparim. Ne kete menyre muskuli dhe mund te humbase. Gjithashtu, edhe funksione te tjera jetesore rrezikohen, si psh rregullimi hormonal dhe barazpesha e PH te gjakut.

Kur ju perfshiheni në nje regjim stervitjeje te peshave intensive, nevojitet me shume perberje muskuore, se zakonisht per riparim. Kjo eshte arsyeja se perse peshengritesit dhe bodybuilders kane nevoje per me shume proteina. Rritja e muskulit po harxhon me shume nitrogjen ne trup sesa mbajtja e muskulit.

Nje ushqim i rregullt me proteina siguron nje qendrueshmeri ne amino acide dhe ndihmon qe te mbahet nje nivel i duhur i nitrogjenit.

PROTEINAT DHE HUMBJA E PESHES

Proteinat ushqimore jane shume termigjenike. E thene thjesht, harxhohet me shume energji per te shperbere proteina. Trupi i njeriut punon rreth 30% me shume per te shperbere proteinat ushqimore se sa harxhon per te shperbere karboidratet dhe yndyrnat. Per kete arsye, nje diete me nivel te larte proteinash e ndez metabolizmin tuaj dhe ndihmon ne humbjen e peshes.

Kerkohet gjithashtu nje rregullsi ne marrjen e proteinave, pasi trupi ka nevoje te depozitoje yndyrna per energy. Nese merrni me pak seç duhet proteina, trupi juaj do kaloje neper kohe te veshtira per depozitim yndyrnash dhe mund te demtoje perberjen muskulore, per ta perdorur per energji. Kjo eshte nje arsye se perse dietat me nivel te ulet proteinash mund t’ju bejne te ndiheni te dobet dhe te lodhur.

PROTEINAT DHE RIPARIMI

Proteinat luajne nje rol themelor ne sherimin e muskulit dhe perballimin e stervitjes. Kur ju sterviteni, ndodhin 2 gjera:

1. Muskuli juaj humbet glykogjen.
2. Muskuli demtohet dhe ka nevoje per riparim.

Nje sasi konstante proteinash siguron nje barazpeshe te duhur nitrogjeni. Nje barazpeshe pozitive nitrogjeni i lejon trupit tuaj te jete, në “gjendjen e riparimit te muskulit“. Sa me pare te riparohet muskuli juaj, me shpejt ju sheroheni. Dhe e kunderta, duke marre me pak proteina seç duhet, krijohet nje barazpeshe negative nitrogjeni. Ne kete menyre, ju do te harxhoni me shume kohe per tu sheruar.

Nje sasi ekstra proteine eshte shume e rendesishme, veçanerisht per sportiste, te cilet duhet te sterviten gjate gjithe kohes, ose per sportiste te cilet duhet te humbin peshe.

BURIMET E PROTEINAVE USHQIMORE

Burime tipike proteinash ushqimore perfshijne: vezet, djathi, qumeshti, pula, fruta deti, peshk, mish shpendesh, viçi, derri, qingji, kau, soja, arrat dhe bathrat. Sasi te vogla proteinash mund te gjenden dhe ne ushqimet me yndyrna dhe niseshte. Por, meqe nivelet e proteinave ne keto ushqime jane minimale, ato zakonisht “injorohen” nga bodybilders dhe sportiste te cilet ndjekin nje djete te percaktuar.

BURIMET e proteinave ushqimore ndahen ne 2 kategori: Ushqime me proteina te plota dhe te paplota.

Nje ushqim me proteina te plota permban te gjitha amino acidet themelore. Proteinat shtazore (nga mishi) jane burime proteinash te plota. Ushqimet me proteina te paplota, si zarzavatet, kane mungese te amino acideve baze. Kjo mungese amino acidesh ndryshon nga njeri burim ushqimor te tjetri.

Ushqimet me proteina shtese jane rritur keto 30 vitet e fundit per shkak te faktoreve te ndryshem. Jane me te kollajshme dhe nuk kerkojne kohe per gatim. Proteinat suplement gjithashtu kane nje kosto per disa te perballueshme e per disa te tjere jo. Nganjehere mund te kushtojne shume me lire se sa mish i kaut, frutat e detit madje dhe se mishi i pules.

DOBITE E PROTEINAVE (Proteina per nje shendet me te mire)

Nje marrje duhur e sasise se proteinave ka dobite te panumerta per nje shendet te mire. Keto dobi jane :

ANABOLIZMI

Konsumimi i proteinave e mban trupin tuaj ne nje gjendje anabolike. Ne termat e ndertimin te muskujve “anabolizem” perdoret per ndertimin e mases muskulore dhe jo per demtimin e saj. E kunderta e gjendjes anabolike eshte gjendja katabolike. Mosngrenia e sasise se duhur te proteinave mund te shkaktoje demtimin e mases muskulore.

RREGULLIMI I HORMONEVE TE RRITJES

Nivelet e duhura te hormoneve te rritjes jane thelbesore per nje shendet te mire. Hormonet e rritjes perfshijne 190 aminoacide. Duke ngrene mjaftueshem proteina siguroni qe trupi juaj te kete blloqet e duhura te ndertimit te hormoneve te rritjes. Mungesa e hormoneve te rritjes ngadaleson metabolizmin dhe mund te çoje ne nje densitet kockor me te ulet, humbje muskuli dhe probleme shendetsore pa fund duke perfshire dhe probleme psikologjike.

IGF-1
IGF-1 (faktori i rritjes se insulines) lejon qelizat muskulore t’i pergjigjen siç duhet hormoneve te rritjes. Ky permban mbi 70 amino acide. Pa nje sasi te duhur proteinash, niveli i IGF-1 mund te ulet, duke e bere me te veshtire per trupin tuaj qe te perdore ne menyre te vlefshme hormonet e rritjes.

METABOLIZMI
Siç e kemi thene dhe me perpara, proteinat kerkojne me shume energji per t’u shperbere, keshtu qe ne thelb ato ndezin metabolizmin tuaj. Duke ngrene me pak se sasia e duhur e proteinave veshtiresohet puna e trupit tuaj per vendosjen e yndyrnave.

INSULINA
Proteinat ndihmojne te kete nje nivel me te ulet insuline ne gjak, qe eshte nje faktor ne rregullimin e energjise se duhur

SA PROTEINA NA NEVOJITEN?

Sasia e rekomanduar dietike (SRD) per nje te rritur eshte rreth 0.8 gram proteina per kg te peshes trupore.

Personat qe sterviten rregullisht apo dhe individet qe kerkojne te rrisin masen muskulore duhet te konsumojne sepaku dyfishin e minimumit te SRD. Zakonisht keshillohet qe bodybuilders te marrin mbi 1.8 gram proteina per kg te peshes trupore. Keto shifra jane gjithmone ne baze te aktivitetit fizik.

Nje tjeter rregull qe duhet te merret parasysh eshte qe te siguroheni qe 20-40% e kalorive te tuaja ditore te vijne nga burimet e proteinave.

 

Comments

No Comments Yet! You can be first to comment this post!

Write comment

Your data will be safe! Your e-mail address will not be published. Also other data will not be shared with third person. Required fields marked as *